Η ανάπτυξη απαιτεί να μένουμε παρόντες όταν οι παλιοί μηχανισμοί άμυνας καταρρέουν
Η ψυχική ανάπτυξη δεν συμβαίνει όταν όλα λειτουργούν ομαλά. Συμβαίνει όταν οι παλιοί μηχανισμοί άμυνας παύουν να προστατεύουν. Σε εκείνη τη στιγμή ευαλωτότητας, η ανάπτυξη απαιτεί να μένουμε παρόντες, αντί να αποσυρθούμε ή να επιστρέψουμε σε γνώριμες αποφυγές.
Όταν οι άμυνες αποτυγχάνουν, αποκαλύπτεται κάτι αληθινό. Το ερώτημα δεν είναι πώς θα το αποφύγουμε, αλλά αν μπορούμε να το αντέξουμε.
Τι είναι οι παλιοί μηχανισμοί άμυνας
Οι μηχανισμοί άμυνας είναι τρόποι που μάθαμε να προστατευόμαστε. Αναπτύχθηκαν για να μας βοηθήσουν να επιβιώσουμε συναισθηματικά σε δύσκολες συνθήκες.
Μπορεί να είναι η αποστασιοποίηση, ο έλεγχος, το χιούμορ, η υπερλειτουργικότητα ή η αποφυγή. Κάποτε ήταν χρήσιμοι. Όμως δεν είναι αιώνια επαρκείς.
Όταν οι άμυνες παύουν να λειτουργούν
Υπάρχουν στιγμές που οι παλιοί τρόποι δεν αρκούν. Το άτομο νιώθει εκτεθειμένο, χωρίς το γνώριμο προστατευτικό πλαίσιο.
Αυτή η εμπειρία συχνά βιώνεται ως αποδιοργάνωση. Στην πραγματικότητα, είναι σημείο μετάβασης.
Η παρόρμηση της φυγής
Όταν οι άμυνες καταρρέουν, η πρώτη παρόρμηση είναι η φυγή. Να αποσπαστούμε, να μουδιάσουμε ή να επιστρέψουμε σε παλιά μοτίβα.
Αυτή η φυγή μειώνει προσωρινά την ένταση, αλλά αναστέλλει την ανάπτυξη.
Η σημασία της παρουσίας
Η παρουσία δεν σημαίνει κατανόηση ή λύση. Σημαίνει να παραμείνουμε σε επαφή με το βίωμα χωρίς να το ακυρώσουμε.
Όταν μένουμε παρόντες, δίνουμε χώρο σε νέες εμπειρίες να οργανωθούν.
Ανάπτυξη μέσα στην αβεβαιότητα
Η κατάρρευση των αμυνών δημιουργεί αβεβαιότητα. Το άτομο δεν ξέρει ποιος είναι χωρίς τα παλιά του στηρίγματα.
Η ανάπτυξη συμβαίνει όταν η αβεβαιότητα αντέχεται, αντί να ελεγχθεί άμεσα.
Ο ρόλος του άγχους
Το άγχος σε αυτή τη φάση δεν είναι ένδειξη παθολογίας. Είναι ένδειξη αλλαγής.
Όταν το άτομο επιλέγει να μείνει παρόν, το άγχος μετατρέπεται σε πληροφορία και όχι σε απειλή.
Παρουσία και ευθύνη
Το να μένουμε παρόντες όταν οι άμυνες αποτυγχάνουν είναι πράξη ευθύνης. Δεν σημαίνει ότι φταίμε, αλλά ότι συμμετέχουμε ενεργά στη ζωή μας.
Η ευθύνη αυτή ανοίγει χώρο για νέα στάση απέναντι στον εαυτό.
Η ανάπτυξη ως επαναδιαπραγμάτευση ταυτότητας
Όταν οι παλιές άμυνες δεν λειτουργούν, η εικόνα του εαυτού κλονίζεται.
Η ανάπτυξη επιτρέπει την επαναδιαπραγμάτευση της ταυτότητας με μεγαλύτερη ευελιξία και αλήθεια.
Η υποστήριξη στη φάση της κατάρρευσης
Η παρουσία δεν χρειάζεται να είναι μοναχική. Η θεραπευτική σχέση προσφέρει ασφαλές πλαίσιο.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το άτομο μπορεί να παραμείνει παρόν χωρίς να καταρρεύσει.
Συμπερασματικά
Η ανάπτυξη δεν απαιτεί νέες άμυνες, αλλά την αντοχή της παρουσίας όταν οι παλιές αποτυγχάνουν.
Εκεί όπου το άτομο μένει παρόν στο άγνωστο, γεννιέται νέος τρόπος ύπαρξης.